Toelichting op de Fluxus-notatie home

Cantatorium van St. Gallen (begin 10e eeuw)

Fluxus (eind 20e eeuw)

Fluxus is, naast het traditionele kwadraatschrift, Lagal en een aantal andere notaties, een alternatieve muzieknotatie voor het gregoriaans. In fluxus worden de 10e-eeuwse adiastematische neumen van St. Gallen eenvoudig op lijnen gezet, zodat alle ritmische (semiologische), expressieve en ornamentatieve aanwijzingen uit de oudste bronnen samen met de preciese toonhoogten van later tijden in één gemakkelijk leesbaar schrift toegankelijk zijn.

Op het ogenblik is een nieuw artikel over de fluxus-notatie in voorbereiding. In dit artikel wordt een nieuwe benadering voor de reconstructie van het gregoriaans gepresenteerd. De kwestie van de notatie wordt daarbij gekoppeld aan een kritisch alternatief voor het principe van Dom Prosper Guéranger (1805-1875, stichter en eerste abt van het klooster van Solesmes). Het principe werd door Guéranger geformuleerd in zijn "Institutions Liturgiques" (1840-1851). Op grond van dit principe hebben de monniken van Solesmes honderden middeleeuwse handschriften verzameld en de melodieën onder elkaar uitgeschreven op grote tableaux die uiteindelijk leidden tot "de gregoriaanse frase" van het Graduale Romanum van 1908. Op het congres van april 1904 in Rome noemt Dom André Mocquereau (1849-1930) dit principe het fundament van de school van Solesmes. Ook vandaag nog zijn de pogingen tot kritische reconstruktie van het gregoriaans in wezen op dit principe gebaseerd (b.v. in de Beiträge zur Gregorianik). In mijn artikel zal ik aantonen dat het principe niet langer is te handhaven en slechts bij een fase in de geschiedenis van het gregoriaans hoort. Het handhaven van het principe berust op vele misvattingen.

Voorlopig verwijs ik u door naar “Fluxus, een alternatieve notatie.” in het Tijdschrift voor Gregoriaans 1997-2 en de discussie daarover in hetzelfde tijdschrift van 1998-1.

De bladmuziek bij Angelis suis en In longitudinem kan overigens voor zich spreken.

Van 10 responsoria en 5 offertoria (met verzen) vind u hier de volledige partituur in fluxus-notatie.

home