|
Toelichting op de
Fluxus-notatie home
Cantatorium
van St. Gallen (begin 10e eeuw)
Fluxus (eind
20e eeuw) Fluxus is,
naast het traditionele kwadraatschrift, Lagal en een aantal andere notaties, een
alternatieve muzieknotatie voor het gregoriaans. In fluxus worden de 10e-eeuwse
adiastematische neumen van St. Gallen eenvoudig op lijnen gezet, zodat alle
ritmische (semiologische), expressieve en ornamentatieve aanwijzingen uit de
oudste bronnen samen met de preciese toonhoogten van later tijden in één
gemakkelijk leesbaar schrift toegankelijk zijn. Op het
ogenblik is een nieuw artikel over de fluxus-notatie in voorbereiding. In dit
artikel wordt een nieuwe benadering voor de reconstructie van het gregoriaans
gepresenteerd. De kwestie van de notatie wordt daarbij gekoppeld aan een
kritisch alternatief voor het principe van Dom Prosper Guéranger (1805-1875,
stichter en eerste abt van het klooster van Solesmes). Het principe werd door
Guéranger geformuleerd in zijn "Institutions Liturgiques"
(1840-1851). Op grond van dit principe hebben de monniken van Solesmes
honderden middeleeuwse handschriften verzameld en de melodieën onder elkaar
uitgeschreven op grote tableaux die uiteindelijk leidden tot "de
gregoriaanse frase" van het Graduale Romanum van 1908. Op het congres
van april 1904 in Rome noemt Dom André Mocquereau (1849-1930) dit principe het fundament van de school van
Solesmes. Ook vandaag nog zijn de pogingen tot kritische reconstruktie van
het gregoriaans in wezen op dit principe gebaseerd (b.v. in de Beiträge zur Gregorianik). In mijn
artikel zal ik aantonen dat het principe niet langer is te handhaven en
slechts bij een fase in de geschiedenis van het gregoriaans hoort. Het
handhaven van het principe berust op vele misvattingen. Voorlopig
verwijs ik u door naar “Fluxus, een alternatieve notatie.” in het Tijdschrift voor Gregoriaans 1997-2 en
de discussie daarover in hetzelfde tijdschrift van 1998-1. De bladmuziek
bij Angelis suis
en In longitudinem
kan overigens voor zich spreken. Van 10
responsoria en 5 offertoria (met verzen) vind u hier
de volledige partituur in fluxus-notatie. |